Hạ Kali máu: Triệu chứng và nguyên nhân

576

Kali là một khoáng chất quan trọng đóng vai trò thiết yếu trong nhiều chức năng của cơ thể bao gồm cân bằng nước, duy trì hệ thống thần kinh và cơ bắp.

Hạ Kali máu là tình trạng gặp phải khi nồng độ kali trong máu bị suy giảm quá ngưỡng an toàn.

Tình trạng này ít khi có biểu hiện rõ ràng và có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm cho sức khỏe nếu không được chẩn đoán và điều trị kịp thời.

1. Hạ kali máu là gì?

Hạ kali máu (Hypokalemia) là tình trạng y tế khi mức độ kali trong máu thấp hơn mức bình thường.

Kali là một dạng ion chủ yếu có trong các tế bào của cơ thể và chịu trách nhiệm cho việc duy trì trạng thái điện tích cố đinh, giúp cơ thể thực hiện nhiều chức năng quan trọng như truyền dẫn xung thần kinh, co bóp cơ và duy trì huyết áp.

Hạ kali máu thường xảy ra do mất kali trong cơ thể như qua đường tiểu hoặc nôn hoặc cũng có thể do không hấp thụ đủ kali từ thức ăn. Một số bệnh lý như suy thận hoặc tăng huyết áp cũng có thể gây giảm kali trong máu.

Triệu chứng của hạ kali máu có thể bao gồm mệt mỏi, co giật, chuột rút và nhịp tim không đều. Nếu không được điều trị, hạ kali máu có thể gây ra các biến chứng nguy hiểm như rối loạn nhịp tim, suy tim và trong trường hợp nghiêm trọng, có thể dẫn đến hôn mê hoặc tử vong.

Chẩn đoán hạ kali máu thường thông qua việc kiểm tra máu để xác định mức độ kali. Các biện pháp điều trị thường bao gồm việc bổ sung kali và điều chỉnh chế độ ăn uống để tăng cường hấp thụ kali.

2. Các dấu hiệu của hạ kali máu

Hạ kali máu có thể gây ra một số dấu hiệu và triệu chứng, dù một số người có thể không cảm nhận bất kỳ triệu chứng gì.

Dưới đây là một số dấu hiệu thường gặp của tình trạng hạ kali máu:

  • Mệt mỏi, yếu đuối, hoạt động kém hiệu quả.
  • Chuột rút, co giật hoặc đau cơ
  • Rối loạn nhịp tim
  • Táo bón hoặc khó tiêu
  • Buồn nôn hoặc nôn
  • Giảm ham muốn tình dục

Nếu bạn hay người thân có bất kỳ dấu hiệu nào ở trên, hãy liên hệ bác sĩ để được tư vấn chính xác nhất.

3. Nguyên nhân gây hạ kali máu

Hạ kali máu thường xảy ra do mất kali trong cơ thể mức cao, thường thông qua đường tiêu hóa hoặc tiểu.

Một số nguyên nhân phổ biến có thể làm hạ kali máu bao gồm:

  • Sử dụng thuốc lợi tiểu
  • Rối loạn tiêu hóa: Bệnh Crohn, viêm loét dạ dày tá tràng hoặc các tình trạng khác gây ra tiêu chảy hoặc nôn và làm mất kali, gây ra tình trạng hạ kali máu.
  • Tình trạng đái tháo đường: Khi lượng đường trong máu cao, cơ thể sẽ cố gắng loại bỏ đường bằng cách tăng lượng nước tiểu và có thể gây mất kali.
  • Rối loạn nội tiết: Một số tình trạng như hội chứng Cushing, tình trạng cơ thể sản xuất quá nhiều cortisol có thể gây hạ kali máu.
  • Chế độ ăn thiếu kali
  • Sử dụng một số loại thuốc như thuốc chống tác dụng của insulin, thuốc điều trị hen hoặc thuốc chống sưng dị ứng có thể gây tụt kali.

Chỉ có bác sĩ mới có thể chẩn đoán chính xác và điều trị tình trạng hạ kali máu. Nếu bạn có bất kỳ dấu hiệu nào của hạ kali máu, hãy liên hệ ngay với bác sĩ hoặc đi khám ngay nhé.

4. Các biến chứng nguy hiểm

Hạ kali máu nếu không được điều trị kịp thời có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm như:

  • Rối loạn nhịp tim
  • Rối loạn nồng độ glucose trong máu và làm tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đường.
  • Hạ kali có thể gây mệt mỏi, yếu đuối và co giật, dẫn đến giảm khả năng hoạt động.
  • Một số nghiên cứu chỉ ra mối liên kết giữa hạ kali máu và tăng huyết áp.
  • Hạ kali máu có thể gây rối loạn thần kinh như trạng thái mộng du, rối loạn thức tỉnh và thậm chí là hôn mê nghiêm trọng.

Nếu hạ kali máu không được điều trị, các biến chứng trên có thể xảy ra và ảnh hưởng nghiêm trọng tới sức khỏe tổng thể.

5. Chẩn đoán và điều trị

Chẩn đoán

Chẩn đoán hạ kali máu thường bắt đầu bằng việc nói chuyện giữa bác sĩ và bệnh nhân cùng kiểm tra thể lực. Bác sĩ có thể hỏi về các triệu chứng, lịch sử y tế và sử dụng thuốc nếu có.

Bác sĩ cũng có thể thực hiện một số xét nghiệm máu và nước tiểu để đo lượng kali trong cơ thể.

Điều trị

Mục tiêu của điều trị hạ kali máu là để tăng nồng độ kali trong máu lên mức bình thường cũng như giải quyết nguyên nhân gây ra tình trạng này nếu có thể.

  • Bổ sung kali qua đường miệng hoặc tiêm tĩnh mạch, tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng của tình trạng.
  • Điều chỉnh chế độ ăn uống bằng một chế độ ăn giàu kali với các thực phẩm như chuối, cam, sữa, dưa hấu, cà chua, khoai tây, ngũ cốc nguyên hạt và thịt đỏ.
  • Điều chỉnh thuốc: Nếu bệnh nhân đang sử dụng một loại thuốc gây hạ kali máu, bác sĩ có thể thay đổi liều lượng hoặc khuyến nghị chuyển sang một loại thuốc khác.
  • Điều trị nguyên nhân: Nếu hạ kali máu do tình trạng bệnh khác như suy thận, bệnh Addison hay rối loạn tiêu hóa, việc điều trị chúng nó thể khắc phục tình trạng hạ kali máu.

Lưu ý rằng bạn không tự ý tăng liều lượng kali mà không có sự đồng ý của bác sĩ hoặc chuyên gia y tế bởi nó có thể gây ra các biến chứng nguy hiểm.

dieu tri ha kali mau

6. Các biện pháp phòng ngừa

Dù không phải tất cả các trường hợp hạ kali máu đều có thể phòng ngừa nhưng có một số biện pháp bạn nên thực hiện để giảm nguy cơ rơi vào tình trạng này:

  • Sử dụng thuốc theo chỉ dẫn của bác sĩ, đặc biệt là các loại thuốc lợi tiểu.
  • Ăn các thực phẩm giàu kali như chuối, cam, sữa, dưa hấu, cà chua, khoai tây, ngũ cốc nguyên hạt, thịt đỏ.
  • Uống đủ nước, đặc biệt nếu bạn thường xuyên hoạt động mạnh hoặc sống ở vùng nhiệt đới bởi mất nước có thể gây hạ kali máu.
  • Kiểm tra sức khỏe định kỳ.

Dù bạn đã thực hiện đầy đủ những biện pháp phòng ngừa trên nhưng nếu có bất kỳ triệu chứng nào của hạ kali máu, hãy liên hệ bác sĩ bởi nó có thể trở nên nghiêm trọng nếu không được điều trị kịp thời.