Bệnh trào ngược dạ dày thực quản – Triệu chứng, nguyên nhân và cách điều trị

0
39
benh trao nguoc da day thuc quan la gi

Bệnh trào ngược dạ dày thực quản là một trong những bệnh lý nghiêm trọng liên quan đến dạ dày.

Theo như thống kê mới nhất của Bộ Y tế Việt Nam thì tới nay đã có tới hơn 10% dân số nước ta đã thăm khám và có những triệu chứng về bệnh trào ngược dạ dày thực quản.

Bệnh trào ngược dạ dày thực quản (Gastroesophageal reflux disease hay GERD) hay còn biết đến cái tên là viêm thực quản trào ngược là căn bệnh phổ biến của dạ dày.

Nó xảy ra khi axit trong dạ dày của bạn trào ngược lên trên thực quản (là cái ống tiêu hóa nối miệng với dạ dày của bạn với nhau, khi ăn vào, thức ăn sẽ trôi qua thực quản xuống dạ dày).

Triệu chứng bệnh trào ngược dạ dày

Ban đầu, khi bệnh tình còn ở mức nhẹ thì triệu chứng bạn sẽ hay bị ợ nóng sau bữa ăn với thời gian khá ngắn và ít khi xảy ra khi bạn đang ngủ.

Tuy nhiên, khi thực quản đã bị tổn thương, các triệu chứng trên sẽ xảy đến thường xuyên hơn (khoảng vài lần một tuần) và nhiều triệu chứng khác nhau, xuất hiện nhiều nhất đó là các triệu chứng về ợ nóng, ợ chua và ợ hơi.

Bệnh trào ngược dạ dày thực quản có rất nhiều triệu chứng, bao gồm:

1. Ợ nóng, ợ hơi và ợ chua

Nếu bạn rất hay gặp phải những triệu chứng ợ dưới đây thì có thể bạn đã mắc phải bệnh trào ngược dạ dày thực quản:

– Thường xuyên ợ hơi lúc bạn đang đói bụng.

– Cảm giác ợ ra hơi mà vùng từ vùng ngực dưới đến cổ thấy nóng.

– Thường thấy ợ lên chua miệng vào buổi sáng khi đánh răng.

Những triệu chứng ợ trên có thể xảy ra nhiều hơn khi bụng bạn không thoải mái (ăn no, đầy bụng, cúi gập người hoặc nằm nghỉ, nằm ngủ…

2. Cảm giác nôn nao, buồn nôn

Sau khi ăn no, ăn quá no hoặc nằm ngay sau ăn, người bị trào ngược dạ dày rất dễ buồn nôn hay thấy thức ăn bị mắc nghẹn.

Những người mắc bệnh này cũng hay bị nôn khi say tàu, thai nghén…

3. Đau tức vùng ngực

đau tức ngực
Nhiều người hiểu nhầm đau tức ngực do trào ngược dạ dày là bệnh tim mạch

Bạn thường xuyên bị đau tức, khó thở vùng ngực? Chưa chắc đã phải do các bệnh lý liên quan đến tim mạch đâu nhé.

Những bệnh liên quan đến dạ dày, đặc biệt là bệnh trào ngược dạ dày thực quản cũng thường xuyên khiến người bệnh cảm thấy đau thắt ngực.

Bạn bị đau như vậy là do đoạn thực quản chạy qua ngực bị axit trào ngược lên, axit kích thích vào đầu mút của các sợi dây thần kinh trên bề mặt niêm mạc thực quản và khiến chúng ta tưởng lầm là đau ngực, thực chất là đau ở vùng thực quản trên ngực.

4. Cảm giác khó nuốt

Khi bệnh tiến triển nặng, axit sẽ trào ngược lên với tuần suất lớn hơn, dễ khiến niêm mạc thực quản sưng tấy, phù nề.

Và các bạn biết rồi đấy, một đường ống mà bị hẹp đi thì chắc chắn sẽ gây cảm giác khó trôi rồi.

5. Đau họng, ho

Khi dây thanh quản bị sưng vì tiếp xúc với axit, người mắc trào ngược dạ dày thực quản sẽ dễ bị khản giọng, khó nói và có thể chuyển thành bị ho.

6. Tiết nhiều nước bọt

Khi axit có tính chua trào lên, cơ thể chúng ta sẽ tự phản xạ bằng cách tiết nước bọt (có tính kiềm) nhiều hơn để trung hòa lượng axit đó.

7. Cảm thấy đắng ở miệng

Khi bị rối loạn thần kinh dạ dày, cơ thể có thể mở van môn vị quá mức, khiến dịch mật trào lên cùng với dịch vị axit và khiến người mắc bệnh cảm thấy đắng miệng sau khi ợ.

Những người chán ăn, tụt cân thất thường, hay bị hoa mắt chóng mặt do thiếu máu cũng có thể do mắc bệnh trào ngược dạ dày.

Trên đây là những triệu chứng của bệnh trào ngược dạ dày thực quản. Tuy nhiên không hẳn khi gặp phải một số triệu chứng trên có nghĩa là bạn đã mắc bệnh này.

Để có thể kết luận chính xác bệnh gì thì các bạn nên tới thẳng bệnh viện, làm xét nghiệm là sẽ ra nhé, đừng ra tiệm thuốc mua linh tinh, tiền mất tật mang đó.

Nguyên nhân dẫn đến bệnh trào ngược dạ dày thực quản

Bệnh trào ngược dạ dày thực quản có thể xảy đến bởi rất nhiều nguyên nhân như:

1. Rối loạn chức năng cơ thắt thực quản dưới

Cơ thắt thực quản dưới là lớp cơ đóng vai trò như “cánh cửa” ngăn cách thực quản và dạ dày.

Nếu lớp cơ này bị suy yếu, nó sẽ không đóng lại hoàn toàn sau khi thức ăn đi vào dạ dày, từ đó dịch vị axit ở dạ dày có thể trào ngược lên trên thực quản.

Và nguyên nhân khiến cơ thắt thực quản dưới suy yếu có thể do một số loại đồ ăn, thức uống không tốt hoặc cũng có thể do tác dụng phụ của một số loại thuốc.

2. Bệnh béo phì

Khi rơi vào tình trạng béo phì, dạ dày của chúng ta sẽ phải chịu thêm áp lực và đây cũng là một trong những nguyên nhân tiềm ẩn gây ra bệnh trào ngược dạ dày nhưng ít ai để tâm.

3. Tâm trạng lo âu, căng thẳng, stress

Đây chắc chắn là nguyên nhân gây ra rất nhiều bệnh, trong đó có bệnh trào ngược dạ dày thực quản.

Khi tâm trạng bạn không tốt, lo lắng, suy nghĩ nhiều sẽ khiến cơ thể tiết ra hoóc-môn Cortisol (loại hormone chống lại stress), nó cũng khiến lượng axit HCl và pepsine tăng lên, khiến axit dạ dày trào ngược ra.

Bên cạnh đó, Cortisol còn khiến cho cơ thắt thực quản dưới suy yếu, trở thành nguyên nhân 1. Và chứng rối loạn lo âu là một trong những nguyên nhân hàng đầu.

4. Sử dụng các loại thuốc kích ứng dạ dày

Rất nhiều loại thuốc gây tác dụng không tốt tới dạ dày chúng ta và đặc biệt nó khiến bệnh trào ngược dạ dày thêm nặng.

thuoc kich ung da day
Những loại thuốc gây kích ứng dạ dày

Một số loại thuốc có thể kể tên như:

Thuốc chống viêm không steroid (aspirin, ibuprofen, naproxen…) ảnh hưởng không tốt tới đường tiêu hóa, có thể khiến loét dạ dày, kích thích thực quản và khiến cơ thắt thực quản dưới suy yếu.

Thuốc chẹn kênh canxi: Thường hay sử dụng để điều trị bệnh huyết áp cao và tim mạch.

– Thuốc kháng cholinergic: Thường sử dụng để điều trị rối loạn đường tiết niệu, điều trị bệnh dị ứng và tăng nhãn áp.

Thuốc chủ vận Beta – Adrenergic: Khi gắn vào Beta Adrenergic receptor sẽ giúp giãn phế quản và để điều trị hen phế quản, hen suyễn, giảm tắc phổi.

Thuốc chống trầm cảm: Bao gồm cả 3 vòng Amitriptyline, Imipramine và Nortriptyline.

– Thuốc kháng histamine: Loại sử dụng khi bị dị ứng (thuốc này hay bị lạm dụng với các bạn bị nổi mề đay do dị ứng nè).

– Các loại thuốc giảm đau: Ví dụ như codeine (trị nôn mửa, táo bón…), các loại thuốc giảm đau khác chứa acetaminophen, hydrocodone…).

– Thuốc Quinidine: Loại thuốc chống loạn nhịp, cũng có thể được tiêm tĩnh mạch để điều trị sốt rét.

– Thuốc Theophylline: Nhóm thuốc điều trị hen suyễn, hen phế quản, viêm phế quản mãn tính và các bệnh về phổi.

– Thuốc Diazepam: Điều trị chống co giật.

– Thuốc Dopamine: Thuốc điều trị bệnh Parkinson – căn bệnh gây ra triệu chứng run và suy giảm vận động.

– Thuốc Bisphosphonates: Thuốc ngăn ngừa mất mật độ xương, dùng để chống bệnh loãng xương.

– Kháng sinh: Tetracycline

– Các chất khác: Sắt, Kali.

Tính chất nguy hiểm của bệnh trào ngược dạ dày thực quản

Bệnh trào ngược dạ dày rất phổ biến ở nước ta, chính vì vậy mà nhiều người nghĩ rằng nó không nguy hiểm.

Dạ dày là nơi lưu trữ thức ăn khi chúng ta nạp vào cơ thể. Và một phần thức ăn sẽ được tiêu hóa ngay tại đây.

Dạ dày khi đó sẽ tiết ra một lượng lớn axit mạnh (axit HCl), giúp hoạt hóa enzym pepsin và tiêu hóa protein.

Chính vì vậy mà dạ dày của chúng ta sẽ có độ chắc chắn, giữ lượng axit và enzyme lại trong dạ dày và ngăn cản chúng ăn mòn chính dạ dày.

Tuy nhiên các cơ quan khác của chúng ta lại không có cơ chế bảo vệ như vậy. Bạn cứ tưởng tượng rằng dạ dày như một bể chứa axit vậy, nếu lượng axit trong bể chứa vì lý do nào đó mà trào ra thì chắc chắc các cơ quan cơ thể xung quanh sẽ phải chịu tổn thương từ axit.

Ở đây, khi niêm mạc tiếp xúc với dịch vị axit tràn ra từ dạ dày, nó nhanh chóng bị ăn mòn, gây nên các triệu chứng phù nề, viêm nhiễm, để lại xơ, sẹo, hoặc có thể nặng hơn là ung thư.

Độ nguy hiểm của bệnh trào ngược dạ dày thực quản thể hiện qua những nguy cơ sau:

Viêm loét thực quản: Các vết lở loét trên thực quản có thể chảy máu và khiến chúng ta đau đớn, khó nuốt hơn.

– Để lại sẹo và gây hẹp thực quản: Tổn thương qua đi có thể để lại sẹo gây hẹp thực quản, tắc nghẽn đường tiêu hóa qua thực quản.

– Bệnh thực quản Barrett: Việc thực quản liên tục chịu tổn thương từ axit dạ dày khiến cho lớp lót của thực quản biến đổi thành mô dạng cột với các tế bào giống như ở ruột (gọi là dị sản ruột). Các tế bào bị biến đổi này có nguy cơ trở thành tế bào ung thư. Chính vì vậy những ai bị thực quản Barrett cần phải nội soi để theo dõi theo định kỳ.

Ung thư thực quản: Là loại nguy cơ nguy hiểm nhất, bao gồm ung thư biểu mô tuyến ung thư biểu mô tế bào vẩy.

Theo ước tính thì cứ 10 – 20 người mắc thực quản Barrett thì có 1 người sau 10 – 20 năm mắc ung thư thực quản.

– Các nguy cơ ngoài thực quản: Bao gồm các bệnh viêm họng, viêm thanh quản, viêm tai giữa… hen suyễn, ăn mòn răng và có thể xơ phổi nếu axit tràn qua phổi

Hạn chế sự nguy hiểm của bệnh trào ngược dạ dày

Trước đây người thân của mình có đi khám và bác sĩ tư vấn có nói bệnh này không bao giờ khỏi được.

Tuy nhiên, các bạn có thể đẩy lùi căn bệnh này khi thay đổi lối sống lành mạnh, cách ăn uống ngủ nghỉ, cụ thể hơn đó là:

– Chăm chỉ thể dục thể thao, nâng cao sức khỏe, giảm cân nếu đang bị béo phì.

– Ăn các đồ ăn có tính kiềm (có khả năng trung hòa axit) với các đồ ăn tinh bột như bánh mì, bột yến mạch hoặc đồ ăn có đạm dễ tiêu, chúng giúp cho lớp nhầy trong dạ dày đỡ bị axit bào mòn.

– Tránh các loại đồ ăn có tính chua gây kích thích tiết axit như chanh, cam và dứa, các đồ uống có ga, thức ăn cay, nóng, socola…

– Tránh xa các chất kích thích như rượu, bia, café, thuốc lá được thì càng tốt.

– Các thói quen tốt cho sức khỏe như không ăn quá no, không mặc đồ quá chật, không ăn khuya, không cúi lâu, không uống nước khi ăn, không nằm trước 2h sau khi ăn xong.

Vậy bị trào ngược dạ dày thực quản thì nên ăn gì?

Như đã đề cập ở phần trước, người mắc bệnh này nên ăn những món giúp giảm axit thừa trong dạ dày, cụ thể hơn thì là:

– Bánh mì, yến mạch: Giúp cân bằng lượng axit thừa trong dạ dày và hạn chế tổn thương thực quản.

Các loại đậu, đỗ như đậu Hà Lan, đậu xanh, đậu đỏ rất tốt dành cho người mắc trào ngược dạ dày bởi chứa hàm lượng cao các chất xơ, amino axit.

Thực phẩm chứa đạm dễ tiêu như thịt thăn và lưỡi lợn, thịt ngan… đạm trong những loại thịt này có thể trung hòa axit dạ dày rất tốt.

Sữa chua: Các bạn đừng lầm tưởng sữa chua mang tính chua thì không nên dùng với người mắc trào ngược dạ dày. Thực tế, sữa chua giúp tiêu hóa thức ăn nhanh hơn, trong sữa chua cũng có chứa men lợi khuẩn tốt cho tiêu hóa. Nên ăn hàng ngày và không được ăn lúc đói nếu không muốn bệnh thêm nặng.

Combo nghệ + mật ong: Tác dụng tuyệt vời, có thể giúp chữa nhiều bệnh, rất tốt cho sức khỏe.

GERD và IBS

Hội chứng ruột kích thích IBS là một trong những tình trạng bệnh có thể ảnh hưởng tới ruột già của bạn. Các triệu chứng bao gồm: Đau bụng, đầy hơi, táo bón và tiêu chảy.

Theo một nghiên cứu thì các triệu chứng liên quan tới trào ngược dạ dày thực quản thường xảy ra phổ biến hơn ở những người mắc IBS. Nếu như bạn có thấy xuất hiện các triệu chứng tương tự hãy đi khám và rất có thể sẽ được đề nghị thay đổi chế độ sinh hoạt, lối sống lành mạnh hơn và sử dụng các loại thuốc cũng như một số phương pháp điều trị khác.

Kết luận

Trên đây là những tổng hợp của mình về bệnh trào ngược dạ dày thực quản, là loại bệnh phổ biến mà rất nhiều người mắc phải. Rất nguy hiểm nếu để phát triển bệnh nặng.

Chính vì điều này, mình khuyên các bạn nếu gặp phải những triệu chứng trên thì nên đến bệnh viện để thăm khám sớm nhất. Đừng tin những bài thuốc trên mạng làm gì cho tốn công và tốn tiền.

Một chế độ dinh dưỡng tốt và tập luyện chăm chỉ sẽ giúp cơ thể khỏe mạnh.

Tuy nhiên khi đã mắc bệnh thì hãy đến bệnh viện để bác sĩ khám và tư vấn các bệnh lý nhé.

 

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here