Bệnh tưa miệng: Triệu chứng và nguyên nhân gây bệnh

269

Tổng quan

Bệnh tưa miệng hay nấm miệng (Oral Thrush) còn gọi là nhiễm nấm Candida miệng là tình trạng nấm Candida albicans tích tụ trên niêm mạc miệng.

Candida là một sinh vật bình thường sống trong mieenngj nhưng khi nó phát triển quá mức và gây ra các triệu chứng.

Nấm miệng gây ra các tổn thương màu trắng kem, thường là trên lưỡi hoặc má trong. Đôi khi nấm miệng của thể lan rộng đến vòm miệng, nướu hoặc amidan hoặc phía sau cổ họng.

Dù nấm miệng có thể ảnh hưởng đến bất kỳ ai nhưng nhiều khả năng xảy ra ở trẻ sơ sinh và người lớn tuổi, những người có hệ thống miễn dịch bị ức chế hoặc tình trạng sức khỏe nhất định hoặc những người sử dụng một số loại thuốc.

Nấm miệng là một vấn đề nhỏ nếu bạn khỏe mạnh như với người bị suy giảm hệ thống miễn dịch, các triệu chứng có thể nghiêm trọng và khó kiểm soát hơn.

benh tua mieng la gi

Triệu chứng của bệnh tưa miệng

Ở trẻ em và người lớn tuổi

Ban đầu, có thể không nhận thấy các triệu chứng của nấm miệng. Các dấu hiệu và triệu chứng của bệnh tưa miệng có thể bao gồm:

  • Tổn thương có màu trắng kem trên lưỡi, má trong và đôi khi trên vòm miệng, lợi và amidan.
  • Các tổn thương hơi gồ lên
  • Mẩn đỏ, bỏng rát hoặc đau nhức có thể nặng đến mức gây khó ăn hoặc khó nuốt
  • Chảy máu nhẹ đến tổn thương bị cọ xát hoặc xây xát
  • Nứt và đỏ ở khỏe miệng
  • Mất vị giác
  • Đỏ, kích ứng và đau dưới răng giả

Trong những trường hợp nghiêm trọng, thường liên quan đến ung thư hoặc hệ thống miễn dịch suy yếu do HIV/AIDS, các tổn thương có thể lan xuống thực quản. Nếu điều này xảy ra, bạn có thể cảm thấy khó nuốt và đau hoặc cảm thấy như thể thức ăn bị mắc kẹt trong cổ họng.

Ở trẻ sơ sinh và phụ nữ đang cho con bú

Ngoài các tổn thương miệng màu trắng đặc biệt, trẻ sơ sinh có thể khó bú hoặc quấy khóc và cáu kỉnh. Chúng có thể truyền bệnh cho mẹ khi cho bú. Sau đó, nhiễm trùng có thể truyền qua lại giữa mẹ và em bé.

Phụ nữ có ngực bị nhiễm nấm candida có thể gặp các dấu hiệu và triệu trứng sau:

  • Núm vú đỏ, nhạy cảm, nứt hoặc ngứa bất thường
  • Da sáng bóng hoặc bong tróc ở vùng tròn, sẫm màu xung quanh núm vú (để lại quầng vú)
  • Đau bất thường khi cho con bú hoặc núm vú bị đau giữa các lần cho con bú
  • Đau nhói sâu bên trong ngực

Khi nào nên đi khám bác sĩ?

Nếu bạn hoặc con bạn phát triển các tổn thương màu trắng bên trong miệng, hãy đến gặp bác sĩ hoặc nha sĩ ngay.

Tưa miệng không phổ biến ở trẻ lớn hơn, thanh thiếu niên và người lớn khỏe mạnh, vì vậy nếu tưa miệng phát triển, hãy đến gặp bác sĩ để xác định xem có cần đánh giá thêm để kiểm tra tình trạng bệnh lý tiềm ẩn hoặc nguyên nhân khác hay không.

Nguyên nhân gây bệnh tưa miệng

Thông thường, hệ thống miễn dịch hoạt động để đẩy lùi các sinh vật xâm nhập có hại như virus, vi khuẩn và nấm, đồng thời duy trì sự cân bằng giữa vi khuẩn tốt và xấu thường cư trú trong cơ thể.

Đôi khi các cơ chế bảo vệ này không thành công, làm tăng số lượng nấm candida và cho phép tình trạng nhiễm nấm miệng tiếp tục diễn ra.

Loại nấm candida phổ biến nhất là Candida albicans. Một số yếu tố như hệ thống miễn dịch yếu có thể làm tăng nguy cơ bị nấm miệng.

Một số yếu tố làm tăng nguy cơ nhiễm nấm miệng bao gồm:

  • Hệ miễn dịch suy yếu
  • Bệnh tiểu đường: Nước bọt chứa một lượng đường lớn giúp nấm candida dễ phát triển
  • Các loại thuốc như prednisone, corticosteroid dạng hít hoặc thuốc kháng sinh làm rối loạn sự cân bằng tự nhiên của vi sinh vật trong cơ thể có thể làm tăng nguy cơ bị nấm miệng
  • Các tình trạng răng miệng khác: Mang răng giả, đặc biệt là răng giả hàm trên, hoặc các tình trạng gây khô miệng có thể làm tăng nguy cơ bị nấm miệng.

Các biến chứng của bệnh tưa miệng

Nấm miệng hiếm khi là một vấn đề với trẻ em và người lớn khỏe mạnh.

Với những người bị suy giảm khả năng miễn dịch như sau khi điều trị ung thư hoặc HIV/AIDS, bệnh tưa miệng có thể nghiêm trọng hơn. Nấm miệng không được điều trị có thể dẫn đến nhiễm trùng Candida toàn thân nghiêm trọng hơn.

Nếu bạn bị suy giảm hệ thống miễn dịch, tưa miệng có thể lan đến thực quản hoặc các bộ phận khác của cơ thể.

Chẩn đoán

Chẩn đoán tưa miệng phụ thuộc vào vị trí và xác định xem có nguyên nhân cơ bản hay không.

Nếu tưa miệng chỉ giới hạn ở miệng

Để chẩn đoán nấm miệng, bác sĩ hoặc nha sĩ có thể:

  • Kiểm tra miệng để xem các tổn thương
  • Lấy một vết xước nhỏ của các tổn thương để kiểm tra dưới kính hiển vi
  • Nếu cần có thể xét nghiệm máu để xác định bất kỳ tình trạng bệnh lý tiềm ẩn nào có thể là nguyên nhân gây ra nấm miệng

Nếu tưa miệng trong thực quản

Để giúp chẩn đoán tưa miệng trong thực quản, bác sĩ có thể đề nghị bất kỳ hoặc tất cả những điều này:

  • Sinh thiết: Mẫu mô được nuôi cấy trên một môi trường đặc biệt để giúp xác định vi khuẩn hoặc nấm nào, nếu có, đang gây ra các triệu chứng của bạn.
  • Khám nội soi: Trong quy trình này, bác sĩ sẽ kiểm tra thực quản, dạ dày và phần trên của ruột non (tá tràng) bằng cách sử dụng một ống mềm, có ánh sáng có gắn camera ở đầu (ống nội soi).
  • Khám sức khỏe: Nếu cần, bạn có thể khám sức khỏe và xét nghiệm máu nhất định để cố gắng xác định bất kỳ tình trạng bệnh lý tiềm ẩn nào có thể gây ra tưa miệng trong thực quản.

Phòng ngừa

Những biện pháp dưới đây có thể giúp giảm nguy cơ phát triển nhiễm trùng candida:

  • Súc miệng thường xuyên
  • Đánh răng ít nhất 2 lần một ngày và dùng chỉ nha khoa hàng ngày
  • Kiểm tra răng giả thường xuyên
  • Thường xuyên khám nha sĩ
  • Kiểm soát lượng đường trong máu nếu bị tiểu đường
  • Điều trị nhiễm trùng nấm âm đạo
  • Điều trị chứng khô miệng