Ketosis là gì? Ketosis có ảnh hưởng tốt tới sức khỏe không?

0
62
ketosis la gi

Ketosis là một trạng thái trao đổi chất tự nhiên của cơ thế. Nó liên quan đến việc cơ thể sản xuất và sử dụng năng lượng từ chất béo thay vì carbs (đường).

Để bước vào trạng thái ketosis, bạn có thể áp dụng chế độ ăn keto với lượng chất béo cao và ít đường (high-fat, low-carbs).

Ngoài việc giúp chúng ta giảm cân, ketosis còn có mang về khá nhiều lợi ích khác về sức khỏe, ví dụ như giảm tần suất các cơn co giật ở trẻ nhỏ mắc động kinh.

Ketosis thật phức tạp! Tuy nhiên mình sẽ giải thích toàn bộ nó một cách chi tiết nhất và cách sử dụng ketosis giúp mang lại lợi ích cho bạn.

Ketosis là gì?

ketosis la gi

Định nghĩa một cách chính xác,

Ketosis là một trạng thái trao đổi chất, trong đó chất béo là chất cung cấp năng lượng chủ yếu cho cơ thể.

Trạng thái trao đổi chất ketosis diễn ra khi chúng ta hạn chế lượng glucose trong máu ở mức thấp. Đường chính là chất ưa thích của nhiều tế bào trong cơ thể.

Ketosis thường xảy ra khi chúng ta áp dụng chế độ ăn keto với việc hạn chế lượng carb trong thực đơn hàng ngày. Đôi khi, ketosis cũng xảy ra ở phụ nữ mang thai, trẻ sơ sinh, nhịn ăn gián đoạn và người thiếu ăn.

Để đi vào trạng thái ketosis, cơ thể chúng ta cần ăn ít hơn 50 gr carbs mỗi ngày, và có thể chỉ là 20 gr cũng ổn.

Việc này sẽ đòi hỏi bạn phải loại bỏ những đồ ăn giàu carb ra khỏi thực đơn ăn uống hàng ngày của mình, ví dụ như các loại ngũ cốc, kẹo, nước ngọt, các loại đậu, khoai tây và một số loại trái cây…

Trong chế độ ăn ít carbs, mức độ insulin giảm và axit béo được giải phóng từ lượng chất béo trong cơ thể với số lượng lớn.

Lượng axit béo được chuyển tới gan, nơi chúng sẽ bị oxy hóa và trở thành ketone – các phân tử cung cấp năng lượng cho cơ thể.

Không giống với axit béo, các phân tử ketone này có thể dễ dàng vượt qua hàng rào máu não và cung cấp năng lượng để não hoạt đoọng khi không có glucose.

Tóm lại một chút,

Ketosis là trạng thái trao đổi chất khi axit béo được chuyển hóa thành ketone và cung cấp năng lượng chính cho cơ thể với việc lượng carb và insulin ở mức rất thấp.

Ketone có thể cung cấp năng lượng cho não

Rất nhiều người nhầm lẫn rằng não không thể hoạt động nếu lượng glucose thấp. Dù đúng là một số tế bào trong não chỉ có thể sử dụng glucose để làm nhiên liệu, tuy nhiên một phần lớn não bộ cũng có thể sử dụng ketone để tạo ra năng lượng, đặc biệt là khi cơ thể đang ở trạng thái thiếu ăn hoặc chế độ ăn với lượng carb thấp.

Thực tế, chỉ sau 3 ngày chịu đói, não bộ của chúng ra sẽ nhận được 25% năng lượng từ ketone và con số này có thể tăng lên tới 60% nếu thời gian lâu hơn chút.

Ngoài ra, cơ thể cũng có thể sử dụng protein để tạo ra một lượng glucose nhỏ cho não trong trạng thái ketosis. Quá trình này được gọi là gluconeogenesis.

Từ đó suy ra ketosis và gluconeogenesis sẽ đáp ứng nhu cầu năng lượng cho não bộ hoạt động bình thường.

Ketosis khác với Ketoacidosis

Nhiều người dễ nhầm lẫn ketosis với ketoacidosis, 2 thứ này khác hẳn nhau các bạn nhé.

Ketosis là một phần của quá trình trao đổi chất bình thường của cơ thể trong khi ketoacidosis là một tình trạng chuyển hóa nguy hiểm có thể gây tử vong nếu không được điều trị kịp thời.

Khi ở trạng thái ketoacidosis, lượng glucose tràn ngập trong máu và ketone cực cao.

Và lúc này, máu có thể trở thành axit, gây hại nghiêm trọng tới cơ thể của người bệnh.

Ketoacidosis thường liên quan đến bệnh tiểu đường loại 1 không kiểm soát. Đôi khi nó cũng xảy ra với những người mắc tiểu đường loại 2 (loại này thì ít hơn).

Ngoài ra, nghiện rượu cũng là một nguyên nhân dẫn tới ketoacidosis.

Lợi ích của ketosis tới bệnh động kinh

Động kinh là một rối loạn não với đặc trưng là các cơn co giật động kinh khi tái phát.

Đây là một căn bệnh phổ biến, hiện tại ảnh hưởng tới hơn 70 triệu người trên thế giới.

Với phần lớn người mắc động kinh có thể sử dụng thuốc để kiểm soát các cơn co giật. Tuy vậy vẫn có tới 30% người bệnh tiếp tục co giật dù đã sử dụng thuốc.

Chế độ ăn keto đã được sử dụng để điều trị bệnh động kinh ở những người không thể sử dụng thuốc kiểm soát từ những năm 1920.

Tuy nhiên, chế độ ăn keto thường được sử dụng đối với trẻ em, một số trường hợp đã tỏ ra vô cùng hiệu quả, những cơn động kinh ở trẻ nhỏ đã giảm hẳn khi sử dụng chế độ ăn keto, và một số nhỏ đã giảm hoàn toàn.

Ketosis giúp giảm cân

Chế độ ăn keto là chế độ ăn kiêng giúp giảm cân, đã được khoa học chứng minh.

Thực tế, với nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng chế độ ăn keto giúp giảm cân hiệu quả hơn các chế độ ăn kiêng khác như các chế độ ăn kiêng ít chất béo, chế độ ăn kiêng hạn chế calo.

Bên cạnh đó, những người sử dụng chế độ ăn keto thường ít cảm thấy đói hơn, đó là bởi vì cơ thể họ đã ở trạng thái của ketosis, họ cũng không cần phải tính lượng calo trong chế độ ăn kiêng hàng ngày.

Các lợi ích khác của ketosis

Ketosis cùng với chế độ ăn keto cũng có nhiều lợi ích khác, giúp điều trị một số bệnh sau đây:

– Cải thiện bệnh tim: Giảm carbs để đạt được ketosí giúp cải thiện yếu tố gây nguy cơ bệnh tim như trighyceride máu, cholesterol toàn phần và cholesterol HDL.

– Bệnh tiểu đường loại 2: Chế độ ăn kiêng keto giúp giảm thiểu nồng độ insulin lên tới 75% và một số bệnh nhân tiểu đường có thể cắt giảm hoặc thậm chí là ngừng sử dụng thuốc điều trị tiểu đường.

– Hội chứng chuyển hóa: Chế độ ăn keto giúp cải thiện các triệu chứng chính của hội chứng chuyển hóa, bao gồm triglyceride cao, thừa mỡ bụng và tăng huyết áp.

– Bệnh Alzheimer: Chế độ ăn keto mang lại trạng thái ketosis và giúp các bệnh nhân mắc Alzheimer cải thiện tình trạng tốt hơn.

– Bệnh ung thư: Một số nghiên cứu cho thấy chế độ ăn keto có thể hỗ trợ ung thư với cách “bỏ đói” các tế bào ung thư glucose.

– Bệnh Parkinson: Các triệu chứng của bệnh Parkinson có thể được cải thiện sau một tháng áp dụng chế độ ăn keto.

– Giảm mụn trứng cá: Chế độ ăn keto và ketosis sẽ giúp giảm sự hình thành các mụn trứng cá một cách đáng kể.

Các tác dụng phụ của ketosis là gì?

Một số tác dụng mà trạng thái ketosis mang lại bao gồm đau đầu, mệt mỏi, táo bón, mức cholesterol cao và hôi miệng.

Và bạn hãy cứ yên tâm rằng tất cả các triệu chứng đó chỉ là tạm thời và sẽ biến mất chỉ sau vài ngày hoặc vài tuần.

Ngoài ra, một số trẻ bị động kinh áp dụng chế độ ăn keto đã bị sỏi thận.

Trong một số trường hợp cực kỳ hiếm, có một số trường hợp phụ nữ cho con bú bị nhiễm cetoacidosis do chế độ ăn ít carb.

Những bạn đang sử dụng thuốc hạ đường huyết nên tham khảo ý kiến của bác sĩ trước khi áp dụng chế độ ăn keto bởi lẽ chế độ ăn này khiến giảm nhu cầu sử dụng thuốc.

Chế độ ăn keto thường có rất ít chất xơ trong thực đơn, chính vì vậy hãy tăng thêm rau, củ, quả vào bữa ăn để tránh bị táo bón nhé. Đương nhiên các món thêm vào cũng phải có lượng carb ít.

Nói chung, ketosis thường an toàn với những người có sức khỏe bình thường.

 

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here