Bệnh lao: Nguyên nhân và triệu chứng của bệnh

303

Tổng quan

Bệnh Lao (Tuberculosis) là một bệnh truyền nhiễm nguy hiểm có khả năng ảnh hưởng chủ yếu đến phổi. Vi khuẩn gây bệnh lao lây từ người này sang người khác thông qua các hạt nhỏ li ti phát tán vào không khí qua ho và hắt hơi.

Các ca nhiễm bệnh lao bắt đầu gia tăng từ năm 1985, một phần là do sự xuất hiện của HIV. HIV làm suy yếu hệ thống miễn dịch của một người và dễ bị vi trùng lao tấn công.

Nhiều chủng vi khuẩn lao kháng lại các loại thuốc được sử dụng nhiều nhất để điều trị bệnh. Những người mắc bệnh lao hoạt động phải dùng nhiều loại thuốc trong nhiều tháng để thoát khỏi tình trạng nhiễm trùng và ngăn ngừa tình trạng kháng thuốc kháng sinh.

benh lao

Triệu chứng của bệnh lao

Thông thường hệ thống miễn dịch của cơ thể có thể chống lại các vi khuẩn gây bệnh lao trong cơ thể. Bệnh lao được chia làm 2 loại:

  • Bệnh lao tiềm ẩn: Những người bị nhiễm trùng lao, mang vi khuẩn lao ở trạng thái bất hoạt. Những người mắc lao tiềm ẩn không có xuất hiện triệu chứng của bệnh, không cảm thấy mệt mỏi. Bệnh lao tiềm ẩn có thể chuyển thành lao hoạt động và cần được điều trị.
  • Bệnh lao hoạt động: Tình trạng khiến người bệnh bị ốm và trong hầu hết các trường hợp có thể lây lan sang người khác. Nó có thể xảy ra vài tuần hoặc vài năm sau khi nhiễm vi khuẩn lao.

Các dấu hiệu và triệu chứng của bệnh lao đang hoạt động bao gồm:

  • Ho kéo dài từ ba tuần trở lên
  • Ho ra máu hoặc chất nhầy
  • Đau ngực, đau khi thở hoặc ho
  • Giảm cân không chủ ý
  • Mệt mỏi
  • Sốt
  • Đổ mồ hôi đêm
  • Ớn lạnh
  • Ăn không ngon

Bệnh lao cũng có thể ảnh hưởng đến các bộ phận khác của cơ thể, bao gồm thận, cột sống hoặc não. Khi bệnh lao xảy ra bên ngoài phổi, các dấu hiệu và triệu chứng khác nhau tùy theo các cơ quan liên quan.

Ví dụ: Bệnh lao cột sống có thể gây đau lưng và bệnh lao ở thận có thể gây tiểu ra máu.

Khi nào nên đi khám bác sĩ?

Hãy đến gặp bác sĩ nếu bạn bị sốt, sụt cân không rõ nguyên nhân, đổ mồ hôi trộm vào ban đêm hoặc ho dai dẳng. Đây thường là dấu hiệu của bệnh lao nhưng cũng có thể do các bệnh lý khác.

Ngoài ra, hãy đi khám bác sĩ nếu bạn nghĩ răng mình đã tiếp xúc với người mắc bệnh lao.

Nguyên nhân gây bệnh lao

Bệnh lao là do vi khuẩn lây lan từ người này sang người khác thông qua các giọt bắn phát tán vào không khí. Điều này có thể xảy ra khi một người mắc bệnh lao dạng hoạt động không được điều trị ho, nói, hắt hơi, khạc nhổ, cười hoặc hát…

Dù bệnh lao dễ lây lan nhưng không dễ để mắc bệnh. Bạn có nhiều khả năng bị bệnh lao từ người mà bạn sống và làm việc cùng hơn là từ người lạ. Hầu hết những người mắc bệnh lao hoạt động đã được điều trị bằng thuốc thích hợp trong ít nhất hai tuần sẽ không còn có thể lây nhiễm.

HIV và bệnh lao

Kể từ năm 1980, các ca bệnh lao đã gia tăng đáng kể do sự lây lan của HIV, loại vi rút gây ra bệnh AIDS. HIV ức chế hệ thống miễn dịch, khiến cơ thể khó kiểm soát vi khuẩn lao.

Lao kháng thuốc

Bệnh lao vẫn là một căn bệnh có nguy cơ tử vong cao vì sự gia tăng của các chủng kháng thuốc. Theo thời gian, một số vi trùng lao đã phát triển khả năng tồn tại bất chấp thuốc. Điều này một phần là do mọi người không dùng thuốc theo chỉ dẫn hoặc không hoàn thành quá trình điều trị.

Các chủng vi khuẩn lao kháng thuốc xuất hiện khi một loại thuốc kháng sinh không tiêu diệt được tất cả các vi khuẩn mà nó nhắm đến. Các vi khuẩn sống sót trở nên kháng thuốc đó và thường là các loại kháng sinh khác. Một số vi khuẩn lao đã phát triển khả năng đề kháng với các phương pháp điều trị được sử dụng phổ biến nhất như isoniazid và rifampin (Rifadin, Rimactane).

Một số chủng lao cũng đã phát triển khả năng đề kháng với các loại thuốc ít được sử dụng trong điều trị lao như thuốc kháng sinh được gọi là fluoroquinolones và thuốc tiêm bao gồm amikacin và capreomycin (Capastat). Những loại thuốc này thường được sử dụng để điều trị các bệnh nhiễm trùng kháng lại các loại thuốc được sử dụng phổ biến hơn.

Một hệ thống miễn dịch khỏe mạnh có thể chống lại vi khuẩn lao. Tuy nhiên một số điều kiệ, một số loại thuốc có thể làm suy yếu hệ thống miễn dịch và yếu tố rủi ro gây bệnh lao bao gồm:

  • HIV/AIDS
  • Bệnh tiểu đường
  • Bệnh thận nặng
  • Một số bệnh ung thư
  • Điều trị ung thư như hóa trị liệu
  • Thuốc để ngăn chặn đào thải các cơ quan được cấy ghép
  • Một số loại thuốc dùng để điều trị bệnh viêm khớp dạng thấp, bệnh Crohnbệnh vẩy nến.
  • Suy dinh dưỡng hoặc nhẹ cân
  • Thuốc tiêm tĩnh mạch hoặc sử dụng quá nhiều rượu làm suy yếu hệ thống miễn dịch
  • Hút thuốc lá
  • Người làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe
  • Sống chung với người bị nhiễm bệnh lao

Các biến chứng của bệnh lao

Nếu không được điều trị, bệnh lao có thể gây tử vong. Bệnh lao thường ảnh hưởng đến phổi và một số bộ phận khác của cơ thể.

Các biến chứng của bệnh lao bao gồm:

  • Đau cột sống: Đau lưng và cứng khớp là những biến chứng phổ biến của bệnh lao
  • Tổn thương khớp: Viêm khớp do bệnh lao thường ảnh hưởng đến hông và đầu gối
  • Viêm màng não: Điều này có thể gây ra cơn đau đầu kéo dài hoặc không liên tục xảy ra trong nhiều tuần và có thể có những thay đổi về mặt tinh thần.
  • Các vấn đề về gan hoặc thận: Gan và thận giúp lọc chất thải và tạp chất khỏi dòng máu. Bệnh lao ở các cơ quan này có thể làm suy giảm các chức năng của chúng.
  • Rối loạn tim: Hiếm khi bệnh lao có thể lây nhiễm sang các mô bao quanh tim, gây viêm và tích tụ chất lỏng có thể cản trở khả năng bơm máu hiệu quả của tim. Tình trạng này được gọi là chèn ép tim, có thể gây tử vong.

Phòng ngừa bệnh lao

Trẻ sơ sinh thường được chủng ngừa bệnh lao bằng vắc xin. Hàng chục loại vắc xin phòng lao mới đang trong các giai đoạn phát triển và thử nghiệm mới.