Hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS): Nguyên nhân, triệu chứng và điều trị như thế nào?

0
113
da nang buong trung

Tổng quát về đa nang buồng trứng

Hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS – Polycystic Ovary Syndrome) là một tình trạng ảnh hưởng tới mức độ hooc môn của phụ nữ. Lúc này, buồng trứng của phụ nữ sẽ không bình thường mà chia thành các nang nhỏ, khiến họ khó thụ thai hơn.

Phụ nữ mắc PCOS thì cơ thể họ sẽ sản xuất lượng hormone nam cao hơn bình thường, gây mất cân bằng hormone và khiến rối loạn chu kỳ kinh nguyệt và khiến họ khó mang thai.

da nang buong trung

Đa nang buồng trứng cũng có thể gây ra sự phát triển lông trên mặt và cơ thể và hói. Hội chứng này có thể ảnh hưởng nghiêm trọng tới sức khỏe của người phụ nữ, khiến họ dễ mắc một số bệnh như bệnh tiểu đường, bệnh tim.

Thuốc tránh thai và thuốc trị tiểu đường có thể giúp khắc phục sự mất cân bằng hormone và cải thiện các triệu chứng của bệnh đa nang buồng trứng.

PCOS là gì?

PCOS là một vấn đề về mất cân bằng hormone của phụ nữ, nó ảnh hưởng tới phụ nữ trong giai đoạn sinh nở, thường là 15 tới 44 tuổi.

Nhiều phụ nữ mắc đa nang buồng trứng nhưng lại không hay về điều đó. Theo NCBI, có tới 70% phụ nữ mắc đa nang buồng trứng nhưng không được chẩn đoán trước đó.

Buồng trứng đa nang ảnh hưởng tới buồng trứng của phụ nữ, đây là cơ quan sinh sản sản xuất estrogen và progesterone – hormone giúp điều hòa chu kỳ kinh nguyệt. Buồng trứng cũng sản xuất một lượng nhỏ nội tiết tố nam là androgen.

Buồng trứng giải phóng trứng để được thụ tinh bởi tinh trùng của đàn ông. Việc giải phóng trứng hàng tháng của phụ nữ gọi là rụng trứng.

Hormone kích thích nang trứng (FSH – Follicle Stimulating hormone) và hormone Luteinizing (LH) kiểm soát sự rụng trứng (chứ không phải do zai đẹp, 6 múi mà mấy chị, mấy mẹ rụng trứng đâu ha ~.~).

FSH kích thích buồng trứng sản xuất nang trứng (túi chứa trứng) và sau đó LH sẽ kích hoạt buồng trứng giải phóng trứng trưởng thành.

PCOS là một hội chứng. Khi mắc PCOS, các túi nhỏ chứa đầy chất lỏng phát triển bên trong buồng trứng, được gọi là nang.

Những túi này là những nang trứng, chứa những quả trứng chưa trưởng thành. Cứ như vậy, trứng không bao giờ đủ trưởng thành để được kích hoạt rụng.

Việc trứng không rụng làm thay đổi nồng độ estrogen, progesterone, FSH và LH. Nồng độ estrogen và progesterone thấp hơn bình thường trong khi nồng độ androgen cao hơn bình thường.

Hormone nam khiến gián đoạn giai đoạn chu kỳ kinh nguyệt, vì vậy mà phụ nữ mắc đa nang buồng trứng thường có các chu kỳ kinh nguyệt cách xa hơn bình thường.

Nguyên nhân gây ra đa nang buồng trứng

Các bác sĩ vẫn chưa biết rõ nguyên nhân gây ra PCOS, tuy nhiên dường như nồng độ hormone nam cao ngăn cản buồng trứng sản xuất hormne và tạo trứng bình thường.

Gen, kháng insulin và bệnh viêm đều có liên quan tới việc sản xuất androgen dư thừa.

Gen

Theo Springer, đa dang buồng trứng có thể do gen từ người thân trong gia đình.

Kháng Insulin

Có tới 70% phụ nữ mắc buồng trứng đa nang bị kháng insulin, có nghĩa là các tế bào của họ không thể sử dụng insulin một cách bình thường.

Insulin là một hormone được sản xuất bởi tuyến tụy để giúp cơ thể phân giải đường từ thực phẩm thành năng lượng cho cơ thể.

Khi các tế bào không thể sử dụng insulin đúng cách, nhu cầu insulin của cơ thể sẽ tăng lên. Tuyến tụy tạo ra nhiều insulin hơn để bù đắp. Insulin bổ sung kích hoạt buồng trứng sản xuất nhiều nội tiết tố nam.

Béo phì chính là một trong những nguyên nhân chính gây ra kháng insulin. Cả béo phì và kháng Insulin đều có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đường loại 2.

Viêm

Phụ nữ mắc PCOS thường có mức độ viêm trong cơ thể cao. Thừa cân có thể gây ra viêm. Các nghiên cứu đã chỉ ra mối liên kết tình trạng viêm dư thừa với mức độ androgen cao hơn bình thường.

Các triệu chứng của đa nang buồng trứng là gì?

Một số phụ nữ bắt đầu nhận thấy các triệu chứng trong khoảng thời gian đầu tiên họ mắc phải. Những người khác chỉ phát hiện ra sau khi họ tăng cân không kiểm soát hoặc họ gặp khó khăn trong việc thụ thai.

Các triệu chứng PCOS phổ biến như:

Rối loạn chu kỳ kinh nguyệt: Việc trứng không rụng sẽ ngăn chặn niêm mạc tử cung bị bong ra mỗi tháng. Một số phụ nữ mắc buồng trứng đa nang có thể có ít hơn 8 lần kinh nguyệt 1 năm (Bình thường là mỗi tháng 1 lần).

Chảy nhiều máu khi tới tháng: Lớp niêm mạc tử cung tích tụ trong khoảng thời gian dài hơn, chính vì vậy những khi “dâu về”, máu có thể sẽ nhiều hơn bình thường.

Mọc nhiều lông hơn bình thường: Khoảng hơn 70% phụ nữ mắc buồng trứng đa nang mọc lông trên mặt và cơ thể (có thể là cả lưng, bụng, ngực). Triệu chứng này được gọi là Hirsutism.

Mụn trứng cá: Nội tiết tố nam có thể làm cho da dầu hơn bình thường và gây ra mụn trứng cá trên các khu vực như mặt, ngực và lưng.

Tăng cân: Có tới khoảng 80% phụ nữ mắc PCOS sẽ bị thừa cân hay béo phì.

Hói đầu: Tóc trên da đầu mỏng hơn và dễ bị rụng.

Da sẩm màu: Các mảng da sẫm màu có thể hình thành ở các nếp nhăn trên cơ thể như ở cổ, háng và dưới bầu ngực.

Nhức đầu: Thay đổi nội tiết tố có thể gây ra đau nhức đầu ở một số người.

Chứng đa nang buồng trứng nguy hiểm như thế nào?

Bệnh PCOS ảnh hưởng tới người mắc phải như thế nào?

Nồng độ Androgen cao hơn bình thường khiến ảnh hưởng tới khả năng sinh sản và các vấn đề khác về sức khỏe.

Vô sinh

Để có thai thì người phụ nữ phải rụng trứng. Mắc PCOS khiến phụ nữ khó có thể rụng trứng và khi đó thì đâu có trứng để tinh trùng thụ tinh.

Đa nang buồng trứng là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây vô sinh ở phụ nữ.

Hội chứng chuyển hóa

Có tới 80% phụ nữ mắc đa nang buồng trứng bị thừa cân hoặc béo phì. Cả béo phì và PCOS đều làm tăng nguy cơ mắc bệnh đường huyết cao, huyết áp cao, cholesterol thấp (HDL) và cholesterol cao (LDL).

Các yếu tố này được gọi là hội chứng chuyển hóa và chúng gây ra các nguy cơ về bệnh tim, bệnh tiểu đường và đột quỵ.

Chứng ngưng thở khi ngủ

Tình trạng này gây ra sự ngừng thở lặp đi lặp lại trong khi ngủ, nó có thể khiến gián đoạn giấc ngủ.

Chứng ngưng thở khi ngủ phổ biến ở những phụ nữ thừa cân, dễ bị hơn nếu họ cũng mắc PCOS. Những phụ nữ béo phì mắc PCOS có nguy cơ mắc chứng ngưng thở khi ngủ cao gấp 5 – 10 lần với phụ nữ cũng béo bì nhưng không mắc PCOS.

Ung thư nội mạc tử cung

Trong quá trình rụng trứng, niêm mạc tử cung bị bong ra. Nếu không rụng trứng, lớp nót này có thể tích tụ lại lâu.

Một lớp lót niêm mạc tử cung dày lên có thể làm tăng nguy cơ mắc ung thư nội mạc tử cung.

Trầm cảm

Cả những thay đổi nội tiết tố và các triệu chứng như mọc quá nhiều lông có thể ảnh hưởng tiêu cực về mặt cảm xúc tới người gặp phải. Nhiều người mắc đa nang buồng trứng đã phải trải qua trầm cảm và lo lắng.

Điều trị đa nang buồng trứng

Thuốc tránh thai bình thường có thể gây hại tới khả năng sinh sản của nữ giới. Tuy nhiên nó cũng giúp điều chỉnh chu kỳ kinh nguyệt.

Sử dụng các biện pháp tránh thai

Uống estrogen và proestin hàng ngày có thể khôi phục sự cân bằng hormone như bình thường, điều chỉnh sự rụng trừng hàng tháng và làm giảm các triệu chứng như tăng trưởng lông bất thường, bảo vệ và chống lại ung thư nội mạc tử cung.

Những hormone này có trong thuốc tránh thai, vòng tránh thai.

Metformin

Metformin là thuốc dùng để điều trị bệnh tiểu đường loại 2. Nó cũng được sử dụng để điều trị buồng trứng đa nang thông qua việc cải thiện mức độ insulin.

Theo nghiên cứu, meformin sử dụng kèm với chế độ ăn kiêng và tập thể dục có thể giúp giảm cân, giảm lượng đường trong máu và phục hồi chu kỳ kinh nguyệt bình thường tốt hơn so với chỉ sử dụng chế độ ăn kiêng và tập thể dục đều đặn.

Clomiphene

Clomiphene là một loại thuoocscos thể giúp phụ nữ mắc đa nang buồng trứng có thể có thai. Tuy nhiên nó có thể khiến mang thai sinh đôi hoặc sinh nhiều.

Thuốc tẩy lông

Một vài phương pháp điều trị có thể giú loại bỏ lông không mong muốn hoặc ngăn chặn việc nó phát triển. Kem Eflornithune và một loại thuốc giúp làm chậm sự phát triển của lông.

Phẫu thuật

Phẫu thuật có thể là lựa chọn cuối cùng giúp người mắc đa nang buồng trứng có con khi mà các phương pháp khác không đem lại hiệu quả.

Với phương pháp này, bác sĩ sẽ khoan lỗ trên bề mặt buồng trứng bị đa nang bằng tia laser hoặc kim được đốt nóng để khôi phục khả năng rụng trứng.

Ăn uống và thay đổi lối sống để điều trị PCOS

Thông thường, để điều trị đa nang buồng trứng thì cần phải bắt đầu từ việc thay đổi lối sống như giảm cân, ăn kiêng và tập luyện.

Chỉ cần giảm khoảng 5 tới 10% trọng lượng cơ thể đã giúp bạn có thể điều chỉnh lại chu kỳ kinh nguyệt cũng như cải thiện các triệu chứng của đa nang buồng trứng.

Việc giảm cân cũng có thể cải thiện nồng độ cholesterol, giảm insulin và giảm nguy cơ mắc bệnh tim, tiểu đường.

Bất kỳ chế độ ăn uống nào giúp bạn giảm cân đều có thể giúp ích cho tình trạng đa nang buồng trứng. Tuy vậy nhưng vẫn cần phải lựa chọn chế độ ăn kiêng phù hợp bởi vì không phải ai cũng giống như ai, cũng phù hợp với các chế độ ăn kiêng giống nhau.

Theo nghiên cứu so sánh các chế độ ăn kiêng dành cho người mắc đa nang buồng trứng đã cho thấy rằng chế độ ăn kiêng ít carb (đường) cho hiệu quả giảm cân và giamt mức độ insulin tốt hơn.

Chế độ ăn có chỉ số đường thấp nhận được hầu hết carbohydrate từ trái cây, rau và ngũ cốc giúp điều chỉnh chu kỳ kinh nguyệt tốt hơn so với các chế độ ăn kiêng giảm cân thông thường.

Việc tập luyện 30 phút mỗi ngày với cường độ vừa phải cũng giúp phụ nữ mắc PCOS giảm cân, cải thiện sự rụng trứng và nồng độ insulin.

Việc tập thể dục thậm chí còn có lợi hơn khi kết hợp với chế độ ăn uống lành mạnh. Ăn kiêng + tập thể dục là phương án giảm cân tối thượng dành cho người béo phì.

Kết luận

Đa nang buồng trứng có thể phá vỡ chu kỳ kinh nguyệt của phụ nữ và khiến họ khó mang thai hơn. Nồng độ hormne nam cao cũng dẫn đến các triệu chứng không mong muốn.

Can thiệp vào lối sống, ăn uống là phương pháp điều trị đầu tiên mà các bác sĩ khuyên dùng cho đa nang buồng trứng và chúng rất tốt nếu bạn thực hiện đúng.

Giảm cân có thể điều trị các triệu chứng PCOS và giúp tăng tỉ lệ mang thai. Ăn kiêng và tập luyện là 2 cách hiệu quả để giảm cân và điều trị đa nang buồng trứng.

Thuộc là một lựa chọn nếu như việc thay đổi lối sống chưa đủ giúp bạn cải thiện bệnh này. Thuốc tránh thai và Metformin có thể giúp khôi phục chu kỳ kinh nguyệt bình thường và giảm các triệu chứng của đa nang buồng trứng.

PCOS có thể phá vỡ chu kỳ kinh nguyệt của phụ nữ và khiến việc mang thai trở nên khó khăn hơn. Nồng độ hormone nam cao cũng dẫn đến các triệu chứng không mong muốn như mọc tóc trên mặt và cơ thể.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here