Mọi điều bạn nên biết về bệnh tiểu đường

0
126
benh tieu duong

Tiểu đường là một bệnh lý cực phổ biến tại Việt Nam.

Các bạn đừng ai nghĩ bệnh tiểu đường là do ăn nhiều đường hay đồ ăn có đường quá nhé.

Bệnh tiểu đường (hay còn được gọi là đái tháo đường) là loại bệnh chuyển hóa khiến lượng đường trong máu cao. Bệnh thường xảy ra khi insulin (hoocmôn chuyển hóa đường thành năng lượng) không được sản xuất đủ để phân tách đường, khiến lượng đường trong máu quá cao.

Lượng đường trong máu cao không được điều trị có thể khiến hỏng dây thần kinh, mắt, thận và một số cơ quan khác của cơ thể.

Có những loại bệnh tiểu đường nào?

benh tieu duong

Bệnh tiểu đường bao gồm các loại sau:

Bệnh tiểu đường loại 1

Tiểu đường loại 1 là một bệnh tự miễn.

Hệ thống miễn dịch tấn công và phá hủy nhầm các tế bào beta sản xuất insulin trong tuyến tụy.

Bệnh tiểu đường loại 2

Tiểu đường loại 2 xảy ra khi cơ thể bạn kháng insulin và gây tích tụ đường trong máu.

Bệnh tiền tiểu đường

Là loại bệnh xảy ra khi lượng đường trong máu của bạn cao hơn mức bình thường nhưng nó không đủ cao để được chẩn đoán là bệnh tiểu đường loại 2.

Bệnh tiểu đường thai kỳ

Tình trạng mắc tiểu đường khi đang mang thai. Hormone ngăn chặn insulin do nhau thai sản xuất gây ra bệnh tiểu đường.

Còn một tình trạng rất hiếm gặp khác được gọi là bệnh tiểu đường Insipidus (DI) hay còn được gọi là bệnh đái tháo nhạt. Tuy không liên quan đến bệnh đái tháo đường nhưng lại có cái tên tương tự. Đó là tình trạng khi thận loại bỏ quá nhiều chất lỏng khỏi cơ thể (nghĩa là thận làm việc quá mức khiến tè nhiều đó các bạn :)) ).

Mỗi loại bệnh tiểu đường có nguyên nhân gây ra, triệu chứng và phương pháp chũa trị khác nhau.

Triệu chứng của bệnh tiểu đường là gì?

Các triệu chứng của bệnh tiểu đường xuất phát từ việc lượng đường trong máu tăng cao.

Triệu chứng chung

Khi mắc tiểu đường, bệnh nhân thường có các triệu chứng chung như sau:

– Nhanh đói, nhanh khát

– Tụt cân

– Tiểu nhiều

– Nhìn mờ

– Mệt mỏi

– Các vết lở loét khó lành.

Ngoài ra, tiểu đường cũng sẽ xuất hiện các triệu chứng phân biệt dựa theo nhiều yếu tố.

Bệnh tiểu đường có thể gây dễ thay đổi cảm xúc, gây nhiễm trùng do nồng độ glucose tăng cao khiến cơ thể khó làm lành các tổn thương hơn.

Triệu chứng ở nam

Ngoài các triệu chứng chung ở trên, nam giới mắc bệnh tiểu đường có thể bị giảm ham muốn tình dục, rối loạn cương dương (ED) và yếu cơ.

Triệu chứng ở nữ giới

Phụ nữ mắc bệnh tiểu đường có thể có các triệu chứng như nhiễm trùng đường tiết niệu, nhiễm trùng nấm men, da dễ khô và bị ngứa.

Triệu chứng của tiểu đường thai kỳ

Thường các phụ nữ mang thai mắc tiểu đường thai kỳ không có các dấu hiệu mắc bệnh. Tình trạng bệnh tiểu đường thai kỳ chỉ được phát hiện khi xét nghiệm đường huyết thông thường hoặc xét nghiệm dung nạp glucose đường uống, được thực hiện trong khoảng từ tuần thứ 24 tới tuần 28 thai kỳ.

Trong một số ít trường hợp, phụ nữ mắc bệnh tiểu đường thai kỳ cũng sẽ hay khát nước và đi tiểu nhiều, tuy nhiên các triệu chứng này lại cũng là triệu chứng khi phụ nữ mang thai bình thường nên ít ai để ý.

Nguyên nhân gây bệnh tiểu đường

Với mỗi loại bệnh tiểu đường sẽ có các nguyên nhân riêng biệt, chúng ta cùng tìm hiểu từng loại 1 nhé.

Nguyên nhân gây ra tiểu đường loại 1

Đến nay vẫn chưa rõ vì sao hệ thống miễn dịch lại tấn công nhầm và phá hủy các tế bào beta sản xuất insulin trong tuyến tụy. Có thể do gen ở mỗi người cũng có khả năng do virus tấn công hệ miễn dịch.

Nguyên nhân gây ra tiểu đường loại 2

Bệnh tiểu đường loại 2 bắt nguồn từ sự kết hợp của các yếu tố di truyền và lối sống. Thừa cân hay béo phì là một trong những nguyên nhân gây bệnh tiểu đường loại 2 hàng đầu hiện nay.

Béo phì khiến trọng lượng bụng tăng quá mức, khiến các tế bào của bạn chống lại tác động của insulin lên lượng đường trong máu và gây ra tiểu đường loại 2.

Tiểu đường loại 2 dễ mắc nếu như đối với các thành viên trong cùng gia đình bởi họ chia sẻ các gen khiến họ dễ mắc tiểu đường loại 2 và thừa cân.

Tiểu đường thai kỳ

Bệnh tiểu đường thai kỳ là kết quả của sự thay đổi nội tiết tố trong thai kỳ. Nhau thai tạo ra các hoocmone khiến tế bào của người mẹ trở nên ít nhạy cảm ơn với tác dụng của insulin. Điều này có thể khiến lượng máu của các mẹ bầu trong khi mang thai cao hơn bình thường.

Phụ nữ thừa cân khi mang thai hoặc tăng cân quá nhiều trong thai kỳ có nhiều khả năng mắc bệnh tiểu đường thai kỳ.

Kết lại, cả gen và các yếu tố môi trường đều có thể là nguyên nhân kích hoạt nguy cơ mắc tiểu đường cho bạn.

Các nguy cơ mắc bệnh tiểu đường

Tồn tại nhiều yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đường, bao gồm các yếu tố sau:

– Trẻ em hoặc thiếu niên có cha mẹ, anh chị em mắc tiểu đường hoặc mang một số gen nhất định liên quan tới bệnh tiểu đường.

– Thừa cân, béo phì

– Trên 45 tuổi

– Thiếu hoạt động thể chất hàng ngày

– Phụ nữ mang thai trên 25 tuổi hoặc mắc hội chứng buồng trứng đa nang dễ mắc tiểu đường thai kỳ.

– Mắc tiền tiểu đường

– Mắc bệnh cao huyết áp, cholesterol cao, triglycerides cao

Bệnh tiểu đường gây biến chứng ra sao?

Thực tế, bệnh tiểu đường không thực sự nguy hiểm nhưng các biến chứng của nó thì khác, hầu hết các triệu chứng của bệnh tiểu đường đều cực kỳ nghiêm trọng. Chính vì vậy, nếu như mắc bệnh tiểu đường thì hãy mau chóng đi bệnh viện khám và điều trị các bạn nhé.

Lượng đường trong máu cao sẽ làm hỏng các cơ quan và mô trên khắp cơ thể. Lượng đường trong máu càng cao, bạn càng để lâu  thì nguy cơ biến chứng sẽ ngày càng cao.

Các biến chứng của bệnh tiểu đường có thể khiến người bệnh mắc phải các bệnh sau:

– Bệnh tim, đau tim và đột quỵ.

– Bệnh thần kinh

– Bệnh thận

– Bệnh võng mạc và giảm thị lực

– Mất thính giác

– Tổn thương chân như nhiễm trùng và các vết lở loét không thể lành.

– Các vấn đề về da như nhiễm trùng vi khuẩn và nấm.

– Phiền muộn và nhớ trước, quên sau.

Biến chứng do tiểu đường thai kỳ

Dù bệnh tiểu đường thai kỳ chỉ xuất hiện ở phụ nữ mang thai, có thể nhanh chóng bình phục sau khi mẹ đẻ em bé, tuy nhiên nếu không kiểm soát sớm có thể dẫn tới các vấn đề nghiêm trọng, ảnh hưởng tới cả mẹ và bé.

Các biến chứng do tiểu đường thai kỳ đem lại đó là:

– Sinh non

– Tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đường loại 2 sau sinh

– Hạ đường huyết

– Vàng da

– Tệ nhất có thể khiến chết thai lưu.

Chính vì vậy, các mẹ bầu cần lưu ý vấn đề này nhé.

Ngoài ra, mẹ bầu mắc tiểu đường thai kỳ còn có thể phát triển các biến chứng như huyết áp cao gây tiền sản giật hoặc tiểu đường tuýp 2, tăng nguy cơ mắc tiểu đường thai kỳ trong lần mang thai tiếp theo.

Điều trị bệnh tiểu đường

Các bác sĩ có thể điều trị bệnh tiểu đường với nhiều loại thuốc khác nhau, có thể là thuốc uống hoặc thuốc tiêm.

Điều trị bệnh tiểu đường loại 1

Tiêm Insulin là phương pháp điều trị chính đối với bệnh tiểu đường loại 1. Việc này sẽ giúp thay thế cho lượng hormone insulin cơ thể người bệnh thiếu hụt.

Có 4 loại insulin được sử dụng phổ biến nhất để tiêm. Cụ thể:

– Insulin tác động nhanh: Thường có tác dụng trong 15 phút và kéo dài khoảng 3-4 giờ.

– Insulin tác động ngắn: Thường có tác dụng trong vòng 30 phút và kéo dài khoảng 6-8 giờ.

– Insulin tác động trung bình: Có tác dụng trong khoảng 1-2 giờ và kéo dài khoảng 12-18 giờ.

– Insulin tác động lâu: Bắt đầu có tác dụng sau vài giờ và kéo dài hơn 24 giờ hoặc lâu hơn nữa.

Điều trị bệnh tiểu đường loại 2

Bệnh tiểu đường loại 2 có thể được hạn chế bởi chế độ ăn kiêng và tập thể dục. Và nếu như vậy vẫn chưa đủ thì bạn có thể phải sử dụng thêm thuốc.

Những loại thuốc này có thể làm giảm lượng đường trong máu theo nhiều cách khác nhau:

1. Thuốc ức chế alpha-glucosidase (acarbose, miglitol): Giúp làm chậm sự phân hủy đường và thực phẩm chứa tinh bột.

2. Biguanide (Metformin): Giảm lượng glucose mà gan tạo ra.

3. Thuốc ức chế DPP-4 (Linagliptin, Saxagliptin, Sitagliptin): Giúp cải thiện lượng đường trong máu và không để nó hạ xuống quá thấp.

4. Peptide giống như Glucagon (Dulaglutide, Exenatide, Liraglutide): Thay đổi cách tạo ra insulin của cơ thể.

5. Meglitin (Nargetlinide, Repaglinide): Kích thích tuyến tụy sản xuất insulin.

6. Thuốc ức chế SGLT2 (Canaglifozin, Dapagliflozin): Giải phóng bớt lượng đường qua nước tiểu.

7. Sulfonylureas (Glyburide, Glipizide, Glimepiride): Kích thích tuyến tụy sản xuất thêm insulin.

8. Thiazolidinediones (Pioglitazone, Rosiglitazone): Giúp insulin hoạt động mạnh mẽ hơn.

Điều trị tiểu đường thai kỳ

Các mẹ bầu mắc tiểu đường thai kỳ cần được theo dõi và kiểm tra lượng đường trong máu nhiều lần trong ngày. Nếu lượng đường cao cần phải thay đổi chế độ ăn uống và có chút vận động nhẹ giúp giảm lượng đường xuống mức ổn định.

Theo Mayo Clinic, có khoảng 10-20% phụ nữ mắc tiểu đường thai kỳ sẽ cần tới insulin để giảm lượng đường trong máu, giúp đảm bảo an toàn cho các bé đang trong bụng mẹ.

Mắc bệnh tiểu đường thì ăn gì?

Ăn uống lành mạnh và đầy đủ dinh dưỡng là một trong những cách giúp ổn định lại lượng đường trong máu. Trong một số trường hợp, việc ăn uống hợp lý có thể giúp kiểm soát bệnh tiểu đường.

Mắc tiểu đường loại 1 thì ăn gì?

Lượng đường trong máu của người mắc tiểu đường loại 1 có thể giảm dựa vào các loại thực phẩm mà bạn lựa chọn. Thực phẩm giàu tinh bột và đường có thể khiến lượng đường trong máu tăng nhanh, protein và chất béo cũng vậy.

Bạn nên hạn chế lượng đường thông qua khẩu phần ăn hàng ngày. Bạn cần phải cân bằng lượng card với insulin.

Mắc tiểu đường loại 2 thì ăn gì?

Ăn đúng loại thực phẩm có thể vừa giúp kiểm soát lượng đường trong máu, vừa giúp giảm cân hiệu quả.

Tính carb là một phần quan trọng trong chế độ dinh dưỡng đẩy lùi tiểu đường loại 2. Bạn có thể nhờ chuyên gia dinh dưỡng hoặc các bác sĩ tư vấn xem có bao nhiêu carbohydrate để sử dụng trong mỗi bữa ăn.

Cần phải giữ cho lượng đường trọng máu của bạn ổn định, hãy chia nhỏ các bữa ăn trong ngày. Dưới đây là một số loại thực phẩm an toàn và lành mạnh dành cho người mắc tiểu đường loại 2:

– Trái cây, rau củ quả

– Các loại ngũ cốc

– Đạm nạc như thịt gia cầm và cá

– Các chất béo lành mạnh có trong dầu ô liu và các loại hạt.

Tiểu đường thai kỳ ăn gì?

Một chế độ ăn uống lành mạnh rất quan trọng dành cho các mẹ bầu và em bé trong suốt hơn 9 tháng thai kỳ. Lựa chọn thực phẩm phù hợp cũng có thể giúp bạn tránh phải sử dụng các loại thuốc trị tiểu đường.

Mẹ bầu mắc tiểu đường thai kỳ cần hạn chế thực phẩm có đường hoặc muối. Các mẹ bầu cần đường để nuôi em bé đang lớn nhưng không được sử dụng quá nhiều.

Phòng chống bệnh tiểu đường ra sao?

Bệnh tiểu đường loại 1 không thể phòng ngừa được bởi nó xảy ra do vấn đề về hệ thống miễn dịch của cơ thể. Với một số nguyên nhân gây ra bệnh tiểu đường loại 2 như gen và tuổi tác cũng không thể kiểm soát được.

Tuy vậy nhưng nhiều yếu tố nguy cơ gây bệnh tiểu đường khác có thể kiểm soát được. Hầu hết việc phòng tránh này chính là chế độ ăn uống và luyện tập thường xuyên.

Nếu như bạn đã được chẩn đoán mắc bệnh tiểu đường thì dưới đây là những công việc bạn nên thực hiện để ngăn ngừa bệnh tiểu đường loại 2 nhé:

– Sử dụng 150 phút mỗi tuần cho việc tập thể dục hay các hoạt động thể chất như đi bộ, đạp xe… Có nghĩa là mỗi ngày bạn chỉ phải bỏ ra khoảng hơn 20 phút để mang lại sức khỏe tốt cho bản thân.

– Loại bỏ chất béo bão hòa, chất béo chuyển hóa cùng với đường tinh chế ra khỏi chế độ ăn hàng ngày.

– Ăn nhiều trái cây và rau, ngũ cốc

– Chia bữa ăn chính thành nhiều bữa trong ngày.

– Giảm cân nếu bạn đang thừa cân.

Lưu ý về tiểu đường thai kỳ

Phụ nữ chưa bao giờ bị tiểu đường vẫn có nguy cơ mắc tiểu đường thai kỳ khi mang thai. Hormone do nhau thai sản xuất có thể làm cơ thể sản phụ chống lại tác động của insulin.

Một số phụ nữ bị tiểu đường trước khi họ có thai và mang nó theo cùng với thai kỳ. Đây được gọi là bệnh tiểu đường trước khi mang thai.

Bệnh tiểu đường thai kỳ sẽ biến mất ngay sau khi mẹ bầu sinh con, tuy nhiên nó khiến nguy cơ sau này mẹ bầu sẽ mắc bệnh tiểu đường.

Theo IDF, khoảng 50% mẹ bầu mắc tiểu đường thai kỳ sẽ mắc phải bệnh tiểu đường loại 2 trong khoảng 5 đến 10 năm sau sinh

Mắc tiểu đường khi mang thai cũng có thể dẫn tới các biến chứng cho trẻ sơ sinh ví dụ như vàng da hoặc gặp các vấn đề về hô hấp.

Thai phụ mắc tiểu đường cần phải thường xuyên được kiểm tra và theo dõi để ngăn ngừa các biến chứng.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here